Uwaga! Zmiana adresu poznańskiego biura. Nowy adres: ul. Wybickiego 6, 61-529 Poznań.

Fundacja rodzinna a obowiązki w zakresie cen transferowych

Fundacja rodzinna stanowi stosunkowo nowe rozwiązanie, wprowadzone do praktyki gospodarczej. Jak wskazano w art. 2 ust. 1 Ustawy o Fundacji Rodzinnej z dnia 26 stycznia 2023 roku (Dz. U. z 2023 r. poz. 326), fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu ochrony majątku rodzinnego, zapewnienia wielopokoleniowej sukcesji oraz zarządzania aktywami z myślą o przyszłych pokoleniach. Osobowość prawna fundacji determinuje, iż podlega ona pod regulacje Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zatem, transakcje realizowane przez fundację rodzinną z podmiotami powiązanymi objęte są reżimem regulacji z zakresu cen transferowych, sformułowanych w ramach Rozdziału 1A Ustawy o CIT. Fundacje rodzinne są zwolnione podmiotowo od podatku dochodowego, co zostało wskazane w ramach art. 6 ust. 1 pkt 25. Wskazane zwolnienie nie determinuje jednak, iż transakcje dokonywane przez fundację rodzinną automatycznie nie podlegają pod przepisy z zakresu cen transferowych.

Transakcje fundacji rodzinnej a ceny transferowe

Kluczową kwestię w zakresie ustalenia obowiązku dokumentacji i raportowania transakcji z podmiotami powiązanymi, realizowanymi przez fundację rodzinną stanowi określenie, czy dana transakcja wypełnia znamiona transakcji kontrolowanej, zgodnie z jej definicją wskazaną w ramach Interpretacji ogólnej Ministra Finansów nr DCT1.8203.4.2020, poz. 16 z dnia 29 grudnia 2021 roku w sprawie definicji transakcji kontrolowanej. Aby transakcja, realizowana z podmiotami powiązanymi, spełniała wymogi definicyjne, musi spełnić łącznie trzy podstawowe warunki, tj.:

  • występowanie działań o charakterze gospodarczym,

  • identyfikowanie działań na podstawie rzeczywistych zachowań stron,

  • ustalenie lub narzucenie warunków w wyniku powiązań.

Istotą funkcjonowania fundacji rodzinnej, jak wskazano na wstępie niniejszego opracowania, jest gromadzenie mienia, zarządzanie nim oraz wykonywanie świadczeń na rzecz beneficjentów. Zatem wnioskować można, iż wykonywanie świadczeń na rzecz beneficjentów co do zasady nie powinno stanowić transakcji kontrolowanej, co wynika z dwóch kwestii. Po pierwsze, wypłata świadczeń na rzecz beneficjentów nie wypełnia znamion gospodarczego charakteru transakcji, gdyż jej głównym celem nie jest prowadzenie gospodarczej, zarobkowej działalności, nakierowanej na osiągnięcie zysku. Dalej, wypłaty na rzecz beneficjentów stanowią wyłącznie realizację postanowień statutowych fundacji, co można porównać do przykładowo realizacji postanowień Umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w zakresie wpłat na kapitał zapasowy, bazując na wewnętrznych ustaleniach. Realizacja postanowień statutu fundacji nie powinna zatem nosić znamion gospodarczego charakteru. Nie można natomiast automatycznie uznać, iż żadne świadczenie zrealizowane na rzecz beneficjenta nie będzie transakcją kontrolowaną. Dla zobrazowania, jeśli jako beneficjenta fundacji wskazano spółkę, a wypłata świadczenia na rzecz beneficjenta ma na celu realizację działalności zarobkowej w ramach tej spółki, taka transakcja stanowić może transakcję kontrolowaną, gdyż wypełnia wskazane przesłanki jej wystąpienia. Należy jednak uznać, iż powyższy scenariusz stanowić raczej będzie sytuację specyficzną, a nie podstawowy sposób funkcjonowania fundacji rodzinnej i mechanizmu realizacji wypłat świadczeń na rzecz ustanowionych beneficjentów, zatem można uznać, iż zasadniczo wypłaty na rzecz beneficjentów nie będą stanowić transakcji kontrolowanych.

Fundacja rodzinna może jednak również prowadzić działalność gospodarczą, co prawda jedynie w ograniczonym zakresie, enumeratywnie wskazanym w ramach art. 5 Ustawy o fundacji rodzinnej. Realizacja transakcji z podmiotami powiązanymi w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez fundację będzie co do zasady stanowić transakcję kontrolowaną i takie transakcje podlegają pełnemu obowiązkowi dokumentacyjnemu i raportowania TPR, w przypadku przekroczenia progów wystąpienia tych obowiązków dla określonych rodzajów transakcji. Wskazać ponadto należy, iż fundacja rodzinna nie może skorzystać ze zwolnień ze sporządzania lokalnej dokumentacji, wskazanych w ramach art. 11n Ustawy o CIT, z uwagi na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego z opodatkowania na podstawie art. 6 Ustawy.

Działalność fundacji rodzinnej a ukryte zyski

Fundacja rodzinna, prowadząc działalność w zakresie określonym ustawowo, realizować może szereg czynności (świadczeń), których realizacja podlegać może pod definicję ukrytych zysków na podstawie art. 24q ust. 1a Ustawy o CIT. Realizacja wymienionych czynności powoduje, iż transakcje wyłączone są ze zwolnienia podmiotowego i są opodatkowane stawką 15%. W szczególności, w kontekście regulacji z zakresu cen transferowych w fundacji rodzinnej zwrócić należy uwagę na rynkowość realizowanych świadczeń. Ustalenie warunków transakcji na nierynkowym poziomie, w szczególności w odniesieniu do transakcji pożyczkowych, skutkować może właśnie powstaniem zobowiązania podatkowego. Zwrócić w takim przypadku uwagę należy nie tylko na poziom oprocentowania odbiegający od warunków rynkowych, ale również na nieterminową realizację spłat rat odsetkowych czy kapitałowych oraz okres pożyczki, który nie może być dłuższy niż 10 lat.

Wskazać także należy, iż ukryty zysk stanowią wartości wszystkich transakcji z podmiotami powiązanymi, w zakresie, w jakim ich wartość (ceny transferowe) odbiega od wartości rynkowej, ustalonej zgodnie z art. 11c Ustawy o CIT, wyłączając transakcje z rodzajów wskazanych w art. 24q ust.1a pkt 3 Ustawy o CIT, których wartość zgodnie z regulacją w całości jest opodatkowana stawką 15%. Dlatego też istotnym jest ustalanie cen przez fundację rodzinną w transakcjach kontrolowanych w wysokości nieodbiegającej od poziomu rynkowego, prowadzi to bowiem do braku obowiązku uiszczenia podatku od tak skalkulowanej podstawy opodatkowania.

Przegląd dotychczasowej linii interpretacyjnej

Fundacja rodzinna stanowi w dalszym ciągu novum w polskim porządku prawnym. Wobec tego, niewiele wydano interpretacji indywidualnych w zakresie funkcjonowania fundacji w powiązaniu z regulacjami z zakresu cen transferowych. Poniżej dokonaliśmy przeglądu najciekawszych interpretacji, dotyczących obszaru cen transferowych w zakresie fundacji rodzinnych.

0114-KDIP2-2.4010.221.2024.1.SJ

Powyższa interpretacja podatkowa potwierdza, że udzielenie nieoprocentowanej pożyczki przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz fundacji rodzinnej nie wiąże się z obowiązkiem zapłaty podatku CIT. Taka forma finansowania nie generuje przychodu podatkowego ani dla fundacji, ani dla udzielającej pożyczki spółki. Co istotne, nieoprocentowana pożyczka nie jest uznawana za ukryty zysk, ponieważ fundacja nie ponosi żadnych kosztów finansowych związanych z korzystaniem z kapitału. Dzięki temu fundacja rodzinna może efektywnie realizować swoje cele, takie jak ochrona majątku rodzinnego, inwestowanie czy zapewnienie płynnej sukcesji międzypokoleniowej. Warto zaznaczyć, że spółka udzielająca takiej pożyczki nie musi rozpoznawać przychodu podatkowego, ponieważ nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia ani innych korzyści z tego tytułu. Co ważne, po stronie fundacji rodzinnej powstaje jedynie potencjalny przychód, który jednak podlega zwolnieniu podatkowemu zgodnie z obowiązującymi przepisami o fundacjach rodzinnych. W konsekwencji, podatkowe obciążenia mogą pojawić się dopiero w momencie, gdy fundacja rozdysponuje zgromadzony majątek między swoich beneficjentów.

0111-KDIB1-2.4010.566.2024.1.END

Interpretacja dotyczyła sytuacji, w której fundatorzy Fundacji Rodzinnej jednocześnie pełnią funkcję członków jej zarządu bez wynagrodzenia oraz są jej beneficjentami. Główną kwestią rozstrzyganą przez organ było to, czy brak wypłaty wynagrodzenia członkom zarządu może być potraktowany jako przychód Fundacji Rodzinnej z tytułu tzw. „nieodpłatnego świadczenia”. Organ podatkowy stwierdził, że brak wynagrodzenia dla członków zarządu nie skutkuje powstaniem przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia dla Fundacji Rodzinnej. Fundacja Rodzinna korzysta bowiem z podmiotowego zwolnienia z opodatkowania, co wyklucza powstanie obowiązku podatkowego z tego tytułu.

Druga istotna kwestia poruszona w interpretacji dotyczyła obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych. Organ potwierdził, że Fundacja Rodzinna nie ma obowiązku sporządzania takiej dokumentacji, ponieważ brak wynagrodzenia członków zarządu jest zgodny z ustawą o Fundacji Rodzinnej. Ponadto, wskazać należy, iż organ wskazał, iż zastosowanie w rozpatrywanym przypadku będzie mieć art. 11n pkt 3 Ustawy o CIT, w ramach którego wskazano możliwość zwolnienia transakcji z obowiązku sporządzania lokalnej dokumentacji cen transferowych, jeśli jej rezultat nie stanowi trwale przychodu bądź kosztu uzyskania przychodu. Nieodpłatne pełnienie funkcji członka zarządu nie generuje przychodu bądź kosztu jego uzyskania, gdyż fundacja nie rozpoznaje przychodów i kosztów do celów podatkowych jako zwolniona podmiotowo z opodatkowania podatkiem dochodowym, zatem transakcja ta nie jest objęta obowiązkiem dokumentacyjnym.

0111-KDIB1-2.4010.351.2023.3.ANK

Interpretacja podatkowa wydana przez Krajową Informację Skarbową dotyczy opodatkowania dochodów fundacji rodzinnej, udzielającej licencji na oprogramowanie komputerowe. Fundacja rodzinna planowała udzielić odpłatnej licencji spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, będącej podmiotem powiązanym z fundatorem lub beneficjentem. Zdaniem wnioskodawcy, udzielenie takiej licencji byłoby działalnością gospodarczą dopuszczoną przez ustawę o fundacji rodzinnej i korzystałoby ze zwolnienia z podatku CIT na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT. Organ podatkowy uznał jednak stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Zdaniem organu, choć fundacja może udostępniać prawa autorskie jako mienie zgodnie z art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej, to dochody z tej działalności nie będą podlegały zwolnieniu podatkowemu. Przyczyną jest fakt, że udzielona licencja dotyczy składników majątku, które służą prowadzeniu działalności przez podmioty powiązane z fundacją, co wyłącza zwolnienie na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o CIT. W efekcie dochód z tej działalności będzie podlegał opodatkowaniu. Interpretacja podkreśla, że majątkowe prawa autorskie do oprogramowania stanowią mienie w rozumieniu prawa cywilnego. Wskazano również, że mimo dopuszczalności udzielenia licencji przez fundację, specyficzny kontekst podmiotów powiązanych wpływa na brak możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego.

Podsumowanie

Fundacja rodzinna, mimo korzystania z podmiotowego zwolnienia z podatku CIT, nie jest automatycznie wyłączona z obowiązków wynikających z przepisów o cenach transferowych. Kluczowe znaczenie ma charakter realizowanych czynności, występowanie powiązań między stronami oraz sposób ustalania warunków transakcji. Wypłaty świadczeń na rzecz beneficjentów co do zasady nie stanowią transakcji kontrolowanych, jednak każdorazowo należy uwzględnić rzeczywisty charakter danej operacji.

Sprawdź także, co to jest cena transferowa, co to jest fundacja rodzinna i jak może pomóc Ci nasza firma consultingowa.

FAQ

Czy fundacja rodzinna podlega przepisom o cenach transferowych?

Tak. Fundacja rodzinna może podlegać przepisom o cenach transferowych, jeżeli przeprowadza transakcje kontrolowane z podmiotami powiązanymi. Sam fakt korzystania ze zwolnienia podmiotowego z CIT nie wyłącza automatycznie obowiązków związanych z dokumentacją i raportowaniem transakcji.

Czy wypłaty świadczeń na rzecz beneficjentów stanowią transakcje kontrolowane?

Co do zasady wypłaty świadczeń realizowane zgodnie ze statutem fundacji nie powinny być uznawane za transakcje kontrolowane, jeśli nie mają charakteru gospodarczego. Ocena zależy jednak od rzeczywistego charakteru świadczenia i okoliczności jego realizacji.

Czy fundacja rodzinna musi sporządzać dokumentację cen transferowych?

Obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych może powstać, jeżeli fundacja realizuje transakcję kontrolowaną z podmiotem powiązanym, a jej wartość przekracza właściwy próg ustawowy. Należy również zweryfikować, czy w danym przypadku zastosowanie ma konkretne zwolnienie ustawowe. Fundacja korzystająca ze zwolnienia podmiotowego z CIT nie może automatycznie korzystać ze wszystkich zwolnień przewidzianych dla innych podatników.

Inne wpisy

Co to są podmioty powiązane?

Definicja podmiotów powiązanych nie jest wyrażona wprost. Zamiast tego, przepisy określają szereg kryteriów, które pomagają w określeniu relacji pomiędzy jednostkami.
Czytaj więcej

Ceny transferowe – wszystko co musisz wiedzieć

Co to są ceny transferowe i kogo dotyczą? Ceny transferowe ustalane są w transakcjach zawieranych przez podmioty, pomiędzy którymi występują powiązania kapitałowe, osobowe lub rodzinne.
Czytaj więcej

Podatek – co to jest

Co to jest podatek w codziennym funkcjonowaniu państwa? Formalna definicja podatku określa go jako obowiązkowe, bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz skarbu państwa lub samorządu. W poniższym artykule przyjrzymy się szczegółowo, jak działa system podatkowy, poznasz główne rodzaje podatków oraz dowiesz się, jakie funkcje pełnią one w gospodarce.
Czytaj więcej

Najczęstsze błędy w obszarze cen transferowych

Dokumentacja cen transferowych należy dziś do najczęściej kontrolowanych obszarów podatkowych – organy coraz szerzej korzystają z danych raportowanych przez podatników, w szczególności z danych prezentowanych w deklaracjach i sprawozdaniach finansowych.
Czytaj więcej

Jak sprawdzić czy firma jest płatnikiem VAT

Dokonując transakcji z kontrahentami konieczne jest dokonanie weryfikacji, czy firma jest płatnikiem VAT. Dzięki temu można mieć pewność, że przysługuje prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT a także uniknięcie negatywnych konsekwencji karno-skarbowych. Weryfikacja VAT kontrahenta nie jest trudna i zajmuje kilka minut.
Czytaj więcej

Czym jest podatek CIT?

Co to jest podatek CIT? Podatek CIT, czyli podatek dochodowy od osób prawnych, jest jednym z kluczowych obciążeń fiskalnych w Polsce. Dotyczy przede wszystkim przedsiębiorstw i instytucji.
Czytaj więcej

Polityka cen transferowych – czym jest i kiedy Twoja firma jej potrzebuje?

Polityka cen transferowych to wewnętrzny dokument grupy, który określa, jak i dlaczego ceny w transakcjach między spółkami powiązanymi są ustalane na poziomie rynkowym. Jest to jedno z najważniejszych narzędzi ochrony przed ryzykiem podatkowym, dostępnych dla każdej grupy kapitałowej, niezależnie od jej wielkości.
Czytaj więcej

Sprawozdanie z przejrzystości | SWGK Audyt Polska

SWGK Audyt Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zgodnie z wymogiem art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r., przedstawia sprawozdanie z przejrzystości dotyczące roku obrotowego od 1 stycznia 2025 roku do 31 grudnia 2025 roku.
Czytaj więcej

Ceny transferowe w Grupach Kapitałowych

Międzynarodowe konglomeraty, małe lokalne grupy podmiotów powiązanych czy też te najbardziej liczne średniej wielkości grupy kapitałowe – członkostwo w każdej takiej grupie powoduje powstanie powiązań między jej członkami na gruncie regulacji z zakresu cen transferowych. Wobec powyższego, transakcje realizowane między podmiotami z grup kapitałowych realizować należy na warunkach rynkowych, jak wskazuje art. 11c Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Dlatego też, istotnym jest, zarówno na poziomie lokalnym, jak również w skali globalnej, zadbanie o wypracowanie w Grupie odpowiednich mechanizmów, strategii bądź polityk w zakresie współpracy wewnątrzgrupowej, aby zapewnić zgodność z przepisami dotyczącymi cen transferowych
Czytaj więcej

5 sygnałów, że Twoja firma ma problem z cenami transferowymi

Większość firm dowiaduje się o problemach z cenami transferowymi dopiero wtedy, gdy pojawia się kontrola podatkowa. A wtedy bywa za późno na łatwe rozwiązania. Organy podatkowe coraz częściej i skuteczniej kwestionują rozliczenia wewnątrzgrupowe. Pytanie nie brzmi „czy jesteśmy narażeni", ale „kiedy sprawdzą akurat nas i czy będziemy gotowi". Oto pięć sygnałów, które powinny skłonić Cię do działania – zanim zrobi to urząd skarbowy.
Czytaj więcej

Audyt cen transferowych jako narzędzie zapewniające zgodność z regulacjami w ramach compliance TP.

Audyt cen transferowych to proces dokładnego sprawdzenia i oceny cen stosowanych w transakcjach pomiędzy powiązanymi podmiotami — takich jak sprzedaż produktów, świadczenie usług czy udzielanie pożyczek — pod kątem ich zgodności z zasadami rynkowymi. W związku z rosnącą złożonością regulacji podatkowych, audyt ten wspiera właściwe określenie cen, tak aby odpowiadały one warunkom, jakie ustaliłyby między sobą niezależne firmy.
Czytaj więcej

Podatki VAT – co to jest?

Co to jest podatek VAT? Podatek VAT, czyli podatek od towarów i usług, albo podatek od wartości dodanej, to jeden z najważniejszych elementów polskiego systemu podatkowego. Wydaje się, że zagadnienia z nim związane są stosunkowo łatwe, jednak rzeczywistość zdaje się być zgoła odmienna.
Czytaj więcej

Co to jest raj podatkowy?

Co to jest raj podatkowy? Słowo raj budzi generalnie u ludzi dobre odczucia. Utożsamia się je z czymś przyjemnym i beztroskim, miejscem, które wypełnione jest szczęściem. Wg słownika języka polskiego PWN raj to miejsce szczególnie sprzyjające jakiemuś rodzajowi aktywności
Czytaj więcej

Co to jest numer VAT UE, jak go zdobyć i kto powinien z niego korzystać?

Numer VAT UE, czyli europejski numer identyfikacji podatkowej, to specjalny numer przyznawany podmiotom gospodarczym uczestniczącym w transakcjach wewnątrzwspólnotowych. Jest niezbędny dla firm dokonujących sprzedaży towarów lub świadczenia usług na terenie Unii Europejskiej.
Czytaj więcej

Fundacja rodzinna co to?

Co to jest fundacja rodzinna? Jest to instytucja prawna, wprowadzona do polskiego porządku prawnego w styczniu 2023 roku w ramach ustawy o fundacji rodzinnej. Jest to podmiot prawa, który pozwala na zarządzanie określonym majątkiem w sposób zapewniający jego ochronę i efektywne wykorzystanie według potrzeb fundatora, jego rodziny i osób bliskich.
Czytaj więcej

Rynki finansowe – czym są?

Rynki finansowe to miejsca, w których umożliwiono sprzedaż dobra (kapitału) między sprzedawcami (posiadaczami nadwyżek finansowych) a nabywcami (potrzebującymi finansowania).
Czytaj więcej

Jak sprawdzić sprawozdanie finansowe spółki

Co to jest sprawozdanie finansowe? Sprawozdanie finansowe stanowi podstawowe źródło informacji o kondycji finansowej przedsiębiorstwa, gdyż zawiera istotne dane dotyczące jego aktywów, pasywów, kształtowania się wyniku finansowego, a także przepływów pieniężnych.
Czytaj więcej

Rozwijaj z nami przyszłość audytu

Konsekwentnie wzmacniamy segment audytu i jesteśmy otwarci na rozmowy z firmami i zespołami, które – podobnie jak my – dostrzegają wartość w połączeniu doświadczeń i perspektyw rozwoju. Wierzymy, że współpraca oparta na zaufaniu i wspólnych celach pozwala tworzyć trwałe podstawy dla dalszego rozwoju i wzmacniania jakości usług audytorskich.
Czytaj więcej

Jak sprawdzić czy firma jest zadłużona

Jak sprawdzić, czy firma ma długi? Weryfikację zadłużenia firmy można rozpocząć od analizy sprawozdania finansowego.
Czytaj więcej

ESG – co to znaczy?

Co to jest strategia ESG? ESG (skrót od Environmental, Social and Governance), to podejście, które zyskuje coraz większe znaczenie w świecie biznesu i inwestycji. Jest to kompleksowe spojrzenie na zarządzanie, uwzględniające trzy kluczowe obszary: środowiskowy, społeczny oraz ładu korporacyjnego.
Czytaj więcej

Jak napisać biznesplan – poradnik krok po kroku

Jak napisać biznesplan i dlaczego jest tak ważny? Według definicji biznesplan to dokument, który stanowi szczegółowy plan działania dla Twojego przedsiębiorstwa lub realizowanego przedsięwzięcia. Jest to pisemne opracowanie, które pozwala na zaprezentowanie pomysłu na biznes w sposób klarowny i przemyślany. Elementy biznesplanu obejmują nie tylko szczegółowy opis Twojej działalności, ale także analizy rynkowe, finansowe, marketingowe oraz strategię rozwoju. Jest to narzędzie, które pozwala zrozumieć, w jaki sposób Twój biznes będzie funkcjonować, jakie wyzwania mogą się pojawić oraz jakie kroki należy podjąć, by osiągnąć sukces.
Czytaj więcej

Porozmawiajmy
o Twoim biznesie

Napisz nam jak wspólnie możemy zamienić wyzwania w możliwości, a przygotujemy dla Ciebie ofertę dopasowaną do Twoich potrzeb.